ANDRZEJKI - ZNANE NAM ZWYCZAJE I OBRZĘDY

SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA DZIECI 6 – 8 LETNICH

Opracowały : Marzena Ryś – Przedszkole Publiczne nr 17 w Tarnowie

Barbara Smorczewska – SP nr 2 im.St.Konarskiego w Tarnowie

Cele :

 

Przebieg zajęcia :

  1. Zabawa na powitanie
  2. Dzieci tańczą w rytm muzyki i naśladują ruchy wróżki poruszającej się między nimi. Podczas zabawy tempo muzyki zmienia się. Kogo wróżka dotknie czarodziejską rożdżką, ten siada w kole. Gdy usiądą wszyscy uczestnicy zabawy, wspólnie z wróżką wypowiadają rymowankę :

    Hokus – pokus, mary – dary,

    niech się spełnią andrzejkowe czary.

  3. Zapalenie 13 magicznych świec.
  4. Gawęda nauczyciela o historii wróżb andrzejkowych z wykorzystaniem ilustracji.

    W dawnych czasach, pod koniec każdego roku, kiedy dni stawały się krótsze a wieczory dłuższe, młodzież po pracy i nauce zbierała się w jednym domu aby wspólnie śpiewać i bawić się. Ważniejszymi takimi spotkaniami były wieczory poprzedzające święta : Katarzyny i Andrzeja. Był to bowiem okres wróżb. Chłopcy wróżyli sobie w katarzynki a dziewczęta na św. Andrzeja. Z czasem “katarzynkowe” wróżby zanikły a tradycja andrzejek pozostała do dziś.

    Najciekawiej było na wsi. Młode dziewczyny zaglądały w głąb studni i wypowiadały głośno swoje życzenie. Jeśli echo odpowiedziało, to życzenie wkrótce miało się spełnić.

    Inną wróżbą było odliczanie sztachet w płocie. Dziesiąta sztacheta, w zależności od wyglądu, miała wywróżyć jaki będzie ukochany – gruby, chudy, krzywy czy stary.

    Bywało i tak, że młode panny częstowały psa najlepszymi kąskami (kości, posmarowane tłuszczem placuszki). Której poczęstunek pies pochwycił w pierwszej kolejności, tej spełniały się marzenia.

  5. Zapoznanie dzieci z niektórymi popularnymi wróżbami. Zaproszenie do zabawy.
  6. Wróżba z butami.

    Dzieci ustawiają swoje buty jeden za drugim wzdłuż ściany. Czyj but pierwszy przekroczy próg sali, spełni się jego pomyślane wcześniej życzenie.

  7. Chwila zabawy przy muzyce dyskotekowej.
  8. Wróżba – “Kto będzie moim przyjacielem” (z patyczkami)
  9. Do przygotowanej miski z wodą dzieci delikatnie wrzucają patyczki – liczmany bądź pomalowane wcześniej zapałki lub słomki. Właściciele patyczków, które się połączą – będą na zawsze przyjaciółmi.

  10. Taniec z różdżką (przy walczyku lub innej nastrojowej muzyce).
  11. Dzieci tańczą parami a nauczyciel czarodziejską różdżką dotyka ramienia jednego z tańczących. Przekazuje mu różdżkę, a sam zajmuje jego miejsce w parze. Dziecko z różdżką powtarza czynność nauczyciela, zdobywając nowego partnera do tańca. Przekazanie różdżki powtarzamy kilkakrotnie.

  12. Wróżba – “Zegar przyszłości”
  13. Nauczyciel wiesza planszę. Dziecko rzuca kostką. Odlicza pola na planszy wg wskazań kostki (zgodnie z ruchem wskazówek zegara). Odgaduje znaczenie symbolu. Następne dzieci powtarzają czynność licząc kolejne pola ( od miejsca ostatniej wróżby ).

    Przykładowa interpretacja symboli :

    1. paczka – otrzymasz prezent
    2. walizka – wyjedziesz w podróż
    3. skarbonka – dużo pieniędzy
    4. uśmiechnięte jabłuszko – spotka cię coś miłego
    5. serce – miłe spotkanie
    6. list – dostaniesz list
    7. tańcząca para – czeka cię bal
    8. koniczynka – będziesz szczęśliwy
    9. przekreślona strzykawka – nie będziesz chorować
    10. deser – czeka cię słodka niespodzianka
    11. czarodziejska różdżka – spełnione marzenie
    12. sowa – będziesz mądrym człowiekiem

  14. Zabawa przy muzyce –“Wąż”

  15. Wróżba ze sznureczkiem. (zamiast sznurka można wykorzystać obierki z jabłek,
  16. gumę do skakania lub skakanki).

    Dzieci po kolei rzucają za siebie sznurek. Z ułożonego kształtu odgadują, co je czeka w przyszłości.

  17. Rozdanie gałązek wiśni (mogą być inne) oraz kartonowych listków z imionami dzieci
  18. (Listki mają przymocowany sznureczek). Każde dziecko samodzielnie montuje listek do gałązki wypowiadając w myśli swoje najskrytsze marzenie i wkłada gałązkę do wazonu z wodą. Jeżeli gałązka zakwitnie przed Bożym Narodzeniem, marzenie spełni się.

  19. Wspólne wymówienie rymowanki : Hokus – pokus...

Zgaszenie trzynastu świec z wypowiedzeniem życzenia, by 6 XII odwiedził nas św. Mikołaj.

Do wspólnej zabawy andrzejkowej można zaprosić rodziców. Wtedy angażujemy ich do wszystkich zabaw oraz wprowadzamy trudniejsze wróżby np. lanie wosku. Zapraszając rodziców nie zapomnijmy o wspólnym, skromnym poczęstunku.

 

Miłej zabawy !

 

 

 

 

Literatura :

Wojciech Śliwerski, Andrzejki. Oficyna Wydawnicza “Impuls”, Kraków 1996

S.Salezja Kardas, W naszej ochronce bawimy się wesoło cz.I, Tarnów 1993

“Życie Szkoły” nr 9/2000

 

 

Tarnów, listopad 2000 r.